غذاهای ارگانیک از تولید تا مصرف در ایران
سبز پرس - گروه کشاورزی - المیرا اکرمی : شايد به جرات بتوان گفت كه در سالهاي اخير جوامع انسانی با دغدغه بزرگي به نام تامين غذا و به عبارتي امنيت غذايي مواجه بودهاند، اما در كنار اين موضوع، در بسياري از كشورها مساله ديگري نيز مطرح شده و آن توليد محصولات كشاورزي به شيوه ارگانيك و سالم است. توجه به توليد اين دسته از محصولات بيشتر از آن جهت مطرح است كه بدون سموم و كودهاي شيميايي و يا با حداقل اين مواد توليد ميشوند، كيفيت و طعم طبيعي دارند و فاقد هرگونه مواد شيميايي مصنوعي، باقيمانده فلزات و مواد مضر هستند و سلامتي انسانها را تهديد نميكنند. در ایران نيز چند سالي است كه توليد محصولات سالم و ارگانيك مورد توجه قرار گرفته و برخي از كشاورزان در مسیر كشت و توليد اين محصولات قرار گرفته اند که البته با مشکلات فراوانی هم روبرو هستند
توليد محصولات سالم و ارگانيك در شرایطی آغاز شده و به تدريج گسترده ميشود كه توليدكنندگان از نبود حمايتها و پشتيبانيهاي لازم از سوي مسوولان گلهمند هستند. با اين وجود اين كشاورزان معتقدند كه توليد محصولات سالم و ارگانيك تضمينكننده سلامتي انسانهاست و بسيار ارزشمندتر از توليد به شيوه ديگري است.
كاهش 50 درصدي نيترات سيبزميني
يكي از محصولاتي كه توليد آن به شيوه سالم انجام ميشود و اتفاقا نقش مهمي در تامين غذاي جامعه نيز دارد، سيبزميني است.توكلي، نخستين توليدكننده سيبزميني سالم كه توليدكننده نمونه در سال 84 نيز بوده، به سبزپرس ميگويد: زماني كه توليدكننده نمونه سيبزميني بودم، ميزان توليد اين محصول در هكتار 101 تن بود اما در كشت سالم سيبزميني، اين ميزان به 45 تن و 300 كيلوگرم كاهش يافته است.
وي سود مادي توليد محصولات سالم و ارگانيك را بسيار كم و در مقابل فوايد آن براي محيط زيست و سلامتي را زياد توصيف ميكند.
طبيعي است محصولي كه با حداقل نيترات و
باقيمانده سموم توليد ميشود، بايد با محصولي با نيترات و باقيمانده سموم
بالا، تفاوت قيمتي داشته باشند و مسوولان امر بايد تعريفي از اين موضوع
ارائه دهند.نخستين
توليدكننده سيبزميني سالم به كاهش 50 درصدي نيترات در توليد هر كيلو از
اين محصول اشاره می کند.
توكلي هزينه تمام شده توليد سيبزميني سالم را يك هزار تومان اعلام ميكند و ميافزايد: اين سيبزميني حداقل بايد به قيمت يك هزار و 300 و 400 تومان و با 300 تومان سود به فروش برسد تا زماني كه فرهنگ مصرف اين قبيل محصولات نهادينه شود.وي با اشاره به اينكه فرهنگ مصرف محصولات سالم و ارگانيك در بين مردم و حتي مسوولان جا نيفتاده است، اظهار ميدارد: مسوولان معتقدند كه محصولات سالم و ارگانيك بدشكل است و فرم خوبي ندارد و اگر كشاورزان به دنبال توليد اين محصولات بروند، غذاي مردم تامين نخواهد شد اما اعتقاد ما اين است كه يك غده سيبزميني سالم ارزشمندتر از دو غده سيبزميني ناسالم است.
توكلي در ادامه ميافزايد: بسياري از مردم نيز مصرف محصولات سالم و ارگانيك را غيرضروري و حتي بيفايده ميدانند، اما در واقع استفاده از اين محصولات هم از نظر سلامتي و هم به لحاظ اقتصادي به نفع مصرفكنندگان است.
نبود فرهنگ مصرف، مشكل اصلي است
در كنار سيبزميني، پياز نيز به شكل سالم توليد شده كه نخستين توليدكننده اين محصول، يك كشاورزي مشهدي است. در توليد پياز سالم استفاده از كود اوره به ميزان 90 درصد كاهش يافته و از 700 كيلو در هر هكتار به حدود 80 كيلو رسيده است.
داود صبوري، توليدكننده پياز سالم كه سال گذشته 20 هكتار از مزرعهاش را به كشت اين محصول اختصاص داده به خبرنگار سبزپرس گفت : حد مجاز نيترات در توليد پياز 50 ميليگرم است اما در پياز سالم اين ميزان به يك دهم كاهش يافته و به 5 ميليگرم در هر كيلو رسيده است.
نخستين توليدكننده پياز سالم قيمت اين محصول را حدود 30 درصد بيشتر از پياز معمولي ميداند و تصريح ميكند: اين تفاوت قيمت چندان زياد نيست اما فوايد مصرف اين نوع پياز به حدي زياد است كه شايد نتوان در چند جمله آن را وصف كرد.صبوري نبود فرهنگ مصرف محصولات سالم را از مشكلات اصلي توليدكنندگان ميداند و تاكيد ميكند: متاسفانه تاكنون مسوولان نيز همكاري لازم را براي ترويج مصرف اين محصولات نداشتهاند و اميدواريم روزي فرا برسد كه با ياري مسوولان امر، مردم مصرف محصولات ترجيح دهند.
مكانيزم درستي براي عرضه نداريم
اما در سالهاي اخير در كنار محصولاتي مانند سيبزميني و پياز، مركبات و سبزيهاي برگي نيز از جمله محصولاتي هستند كه توليد آنها به شكل سالم مورد توجه برخي توليدكنندگان قرار گرفته است. شهرستان دزفول يكي از مناطقي است كه كشت و توليد مركبات و سبزيهاي برگي سالم در آن رونق گرفته است.سبزيجات برگي سالم شامل گشنيز، نعناع، شويد، ترهفرنگي و جعفري است كه در توليد اين محصولات از سموم و كودهاي بيولوژيك استفاده ميشود.
سيد مصطفي ابوالقاسمي، مديرعامل تعاوني توليد سبزينه و توليدكننده مركبات و سبزيجات برگي سالم ميگويد: به طور معمول كودها و سموم شيميايي جهشي در زراعت ايجاد كرده و تناژ توليد محصول را بالا ميبرند. شايد عملكرد توليد سبزيجات برگي سالم 10 درصد كمتر از سبزيهاي معمولي باشد، اما كيفيت، ماندگاري و مهمتر از همه سلامت آن قابل مقايسه با سبزيهاي معمولي نيست.
وي در مقابل اين مزايا، تفاوت قيمت سبزيهاي برگي سالم را نسبت به محصولات مشابه معمولي بسيار اندك ميداند
ابوالقاسمي مركبات سالم را نيز شامل انواع پرتقال، ليموترش و نارنگي ميداند و اظهار ميدارد، در شهرستان دزفول رطوبت هوا پايين است و آفات و بيماريها مشكل حادي ایجاد نميكند و معمولا نياز به سمپاشي زيادي وجود ندارد و شايد در طول سال فقط يك بار سمپاشي با استفاده از سموم بيولوژيك انجام ميشود. از همين رو ميتوان ادعا كرد كه اين مركبات به توليد ارگانيك نزديك شدهاند.
وي
در ادامه ميافزايد: به تازگي در توليد مركبات براي مبارزه با آفات و
آبياريها از زنبورهاي پارازيت استفاده ميشود كه در طول سال يك تا دوبار
در باغهاي مركبات رهاسازي ميشوند.اين
توليدكننده قيمت ارقام مختلف مركبات سالم را متفاوت ميداند و تصريح
ميكند: عملات تفاوتي بين قيمت مركبات سالم با مركبات معمولي وجود ندارد
.مصرف محصولات سالم و ارگانيك كه در توليد آنها از اين قبيل مواد شيميايي بهره برده نميشود، موجب سلامتي خواهد شد.

















