غذا و یوگا
يوگا كمك ميكند تا بدون تعصب و وسواس با روشي خودجوش و با استفاده از شهود دروني با تشخيص رژيم غذايي صحيح، غذاي مناسب را انتخاب كنيم.
غذا منبع پرانا
در بخش مديريت استرس در راهنماي يوگاي بين المللي گفته شده است كه پرانا از
راههاي مختلف، هماهنگ، متعادل و احياء ميشود يکي از اين راهها، حفظ رژيمي
پاک و مغذي است. بر اساس هزاران سال تجربه، يوگيها بر اين نقطه نظر كه غذا
هاي غير گياهي موجب افزایش تنش در جسم و ذهن ميشوند، تاكيد دارند. ترجيحاً
غذاهاي پاك مانند ميوه، شير، محصولات لبني، آجيل، حبوبات، سبزيجات و
از اين نمونه، هماهنگي بيشتری با ذهن و جسم دارند. اثبات شده است كه رژيم
ميوه يا غذاي خام به رهايي جسم و دوباره شارژ شدن آن با انرژي تازه خيلي
كمك ميكند.
بر اساس يوگا، غذا ميتواند ساتويك، راجاسيك يا تاماسيك باشد، اثر اين
غذاها در جسم و ذهن كه شبيه به تجلي جزئيات گونا در طبيعت است، كاملاً مشخص
شده است و هر كدام از اين سه گونا به اندازههاي مختلف به ما داده شده است و
طبيعت فطري هر كس با ميزان گوناي غالب مشخص مي-شود.
در همين راستا، ما ميتوانيم رژيم غذاييمان را بر اين اساس برنامه ريزي
كنيم: ساتويك غالب(با كاهش نسبت مولفههای غذاهاي راجاسيك و تاماسيك) يا
راجاسيك غالب (با كاهش نسبت مولفههاي غذاهاي ساتويك و تاماسيك) يا تاماسيك
غالب (با كاهش نسبت مولفههاي غذاهاي ساتويك و راجاسيك).
اكثر غذاهاي گياهي ميتوانند ساتويك باشند اما غذاهاي گياهي كه مردم امروزه
ميخورند ساتويك نيستند چون به شكل سرخ كردني يا با ادويه هاي زياد درست
ميشوند.
لازمه حفظ كيفيت ساتويك غذاي گياهي، آماده شدن به روشهاي ساده است: آب پز
كردن، بخار پزكردن، پختن يا خام (سبزيجاتي كه ميتوان خام خورد). فهرست
غذاهاي گياهي ساده با مقدار كم-تري غذاهاي راجاسيك و تاماسيك (مثل
گوشت،ماهي و غيره) ميتوانند فوايد رژيم غذايي ساتويك را داشته باشند كه هم
از نظر هضم آسان هستند و هم در طي سوخت وساز صحيح به طور کامل جذب ميشوند.
نظم در زمان غذا خوردن بسيار اهميت دارد. بيشتر استرس
گوارشي از زمان نامنظم و اشتباه خوردن به وجود ميآيد. زمان مطلوب براي صرف
غذاي اصلي روز بين 11 صبح تا 1 بعد از ظهر است. بعد از اين زمان، توان
گوارش كاهش مييابد، در غروب توان گوارشي پائين است، زيرا سيستم گوارش خسته
و آماده استراحت است.
همچنين رعايت خوردن همان ميزان غذا در زمانهاي منظم بسيار مهم است، بدليل
اينكه معده به ترشح مقدار مشخصي از آنزيم در زمان خاص عادت ميکند. استفاده
از غذاي درست، به مقدار درست، در زمان درست، موجب انجام گوارش طبيعي ميشود،
همانطور که هدف طبيعت همين بوده است و ديگر سيستم گوارش دچار استرس و کار
اضافه نميشود و از کار هم نميافتد.
چگونه خوردن به اندازه چه چيز خوردن اهميت دارد
تمام چيزهايي که وقتي بچه بوديم به ما ميگفتند به سلامتيمان کمک ميکند.
آهسته غذا خوردن، خوب جويدن و فرمان بردن از معده به جاي چشم و هوس، وقتي
هم که بزرگ ميشويم به همان اندازه بچگي معتبر هستند. اعتدال رژيم غذايي در
يوگا بسيار مهم است: نصف معده را از غذا پر كن، يك چهارم آن را از آب و يك
چهارم معده را براي گازهايي كه در خلال گوارش توليد مي شود خالي بگذار.
نوشيدن يا ننوشيدن آّب؟
در مورد نوشيدن آب با غذا ايدههاي متفاوتي وجود دارد. بعضيها توصيه ميكنند
آب را بعد از اتمام شدن غذا بنوشيد، در بين غذا آب ننوشيد، بعضيها معتقدند
كه بهتر است آب يك ساعت بعد يا قبل از غذا نوشيده شود. نوشيدن آب با غذا یا
بلافاصله بعد از غذا، باعث رقيق شدن شيره گوارشي ميشود. بنابراين مقدار
غذاي با آب مخلوط شده براي هضم به شيره گوارشي بيشتري نياز دارد تا اگر با
آب مخلوط يا رقيق نميشد. اگر به نوشيدن آب يک ساعت قبل و يک ساعت بعد از
غذا عادت کنيد متوجه خواهيد شد که سنگيني معده بعد از صرف غذا به طور کامل
از بين ميرود. با ننوشيدن آب همراه غذا سستي و خمودگي بعد از غذا خوردن از
بين مي رود.
احترام به غذا
در آشرام غذا بنظر ساده و بيمزه است. چه غذا به اندازه کافي يا کمتر باشد،
چه خوشمزه باشد يا نباشد. غذا با همان حس اطاعت از استاد خورده ميشود. ما
ميتوانيم در خانه طرز فکر احترام به غذا را به وجود آوريم. گاهي با خود فکر
کنيم: "برنجي كه من ميخورم، چگونه به بشقاب من رسيده است؟
http://www.navayoga.com/articles_more.php?id=929_0_4_0_M
چه مسيرهاي مختلفي را طي كرده، چه دستهايي در تهيه آن سهم داشته تا به من برسد و گرسنگي مرا اقناع كند؟ چقدر وقت انساني براي رشد عدس، سبزيجات يا سيبهاي براق صرف شده تابه دست ما برسند. چنين نگرشي کمک ميکند تا طرز فکري متعادل و سالم، نسبت به غذا داشته باشيم.
اهميت تجسم
|
|
در حين غذا خوردن، مراحلي که غذا سپري ميکند تا به معده برسد را تجسم کنيد. وقتي در حال جويدن غذا هستيد، تجسم کنيد لقمهاي که ميچشيد چند مزه متفاوت را از طريق مجاري چشايي به مغز ميرساند. اينکه چگونه قبل از خوردن غذا، بيني شما رايحه غذا را منتقل و يا چگونه زبان شما در اثر رايحه غذا ترشح بزاق را شروع ميكند، تجسم كنيد. مرحله جويدن و تركيب غذاهاي جويده شده با بزاق دهانتان را تجسم کنيد. خيلي نرم و ماهرانه از انتهاي زبانتان به سمت گلو حركت ميكند. با كمي دانش فيزيولوژي ميتوانيد گوی حاصل تجربیات جالب (غذاي جويده شده) را پائين، به سمت معده ببريد. تنها هنگامي که چنين نگرش متفاوتي در زندگي داشته باشيم مي-توانيم از غني بودن حيات اطرافمان آگاه شويم.
منبع:
http://www.navayoga.com/articles_more.php?id=942_0_4_0_M
http://www.navayoga.com/articles_more.php?id=943_0_4_0_M