رئيس انجمن علمي اپتومتري ايران:
نگاه كردن طولاني مدت به صفحه مانيتور منجر به خشكي چشم مي‌شود
به هنگام تماشاي تلويزيون يا كامپيوترهر 5 ثانيه يكبار پلك بزنيد

خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران

A woman with healthy eyes

رئيس انجمن علمي اپتومتري ايران هشدار داد: خشكي چشم در هنگام نگاه كردن بيش از حد و خيرگي زياد به صفحه مانيتور و تلويزيون و عدم پلك زدن در فواصل زماني مناسب، باعث خشكي چشم و در نهايت كاهش قدرت اپتيكي بينايي چشم مي‌شود.

به گزارش سرويس بهداشت و درمان ايسنا، ‌دكتر محمد آقازاده اميري با بيان خبر فوق گفت: خشكي چشم يكي از عوارض ايجاد شده در چشم است كه در سنين بالاي 40 سال افزايش يافته وعمدتا در بانوان بيش از مردان مشاهده مي‌شود ولي در اثر عواملي چون نگاه كردن طولاني مدت و خيرگي بيش از حد و همچنين عدم پلك زدن در زمان مناسب تشديد مي‌شود.

وي گفت: افرادي كه زمان طولاني به صفحه مانيتور يا تلويزيون نگاه مي‌كنند مي‌بايست هر 6-5 ثانيه يكبار پلك بزنند تا سطح قرنيه چشم آنها مرطوب گشته و مكانيسم بينايي عملكرد بهتري داشته باشد.

عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي، مرطوب نگهداشتن چشم و عدم خشك شدن آن را در مواردي كه افراد از لنزهاي تماسي استفاده مي‌كنند بسيار حائز اهميت عنوان كرد و افزود: در استفاده كنندگان از عدسي تماسي مايع اشكي به عنوان يك سطح اپتيكي مناسب عمل مي‌كند و لازم است جهت تامين اين مايع اشكي فرد در فواصل زماني كوتاه پلك بزند و از خيرگي بيش از حد پرهيز كند چرا كه خشكي چشم منجر به عدم تحمل لنز تماسي در افراد مي‌شود.

دكتر اميري همچنين بررسي آخرين دستاوردها درزمينه ساخت و ارائه لنزهاي تماسي و راه‌هاي درمان عوارض ايجاد شده در اين زمينه را از جمله مباحثي عنوان كرد كه در جريان برگزاري چهاردهمين كنگره سراسري اپتومتري ايران از 18 تا 20 خرداد ماه جاري در مركز همايش‌هاي رازي تهران مورد بحث و بررسي اساتيد و انديشمندان علوم بينايي قرار خواهد گرفت.

***

علل دیگر خشکی چشم :

خشکی چشم  ناشی از تغییر در کیفیت یا کمیت اشک چشم می‌باشد. 

وظیفه اصلی اشک چشم ، مرطوب نگه داشتن و شستشوی مداوم سطح کره چشم و رساندن اکسیژن و مواد غذایی به قرنیه است.

علل خشکی چشم

به طور کلی هر عاملی که باعث کاهش تولید یا تغییر کیفیت اشک شود، می‌تواند منجر به بروز خشکی چشم شود. مهمترین عوامل ایجاد خشکی چشم عبارتند از :

  • بالارفتن سن: با بالا رفتن سن مقدار ترشح لایه آبکی اشک کم می‌شود. به علاوه همانطور که در افراد مسن چربی پوست کمتر و پوست خشک می‌شود، در چشم نیز میزان ترشح چربی کمتر می‌شود و در نتیجه مقدار تبخیر لایه آبکی زیاد می‌شود. کاهش تولید و افزایش تبخیر لایه آبکی اشک باعث ایجاد خشکی چشم در اکثر افراد مسن می‌شود.

  • عوامل محیطی: در محیطهای گرم و خشک میزان تبخیر لایه آبکی اشک زیاد می‌شود. همچنین قرار گرفتن در معرض باد شدید و یا هوای سرد و خشک ارتفاعات می‌تواند باعث بدتر شدن خشکی چشم شود. استفاده از وسایل گرمازا (مثل بخاری و شومینه) و قرار گرفتن در معرض گرد و غبار و دود (به خصوص دود سیگار) از عواملی است که باعث تشدید خشکی چشم می‌شود.

  • کار چشمی طولانی مدت: پلک زدن متناوب برای پخش شدن لایه اشک بر روی چشم ضروری است. در مواردی که فرد برای مدت طولانی به چیزی خیره شود و پلک نزند (مثلاً در موقع کار با کامپیوتر، تماشای تلویزیون یا مطالعه) علائم خشکی چشم بدتر می‌شود.

  • داروها: بسیاری از داروهای معمولی می‌توانند باعث کم شدن ترشح اشک و ایجاد خشکی چشم شوند. مهمترین این داروها ،داروهای ضد فشارخون ، داروهای سرماخوردگی (آنتی هیستامینها)،داروهای ضدافسردگی ، داروهای قلبی، قرصهای جلوگیری از بارداری، قطره‌های چشمی (به خصوص داروهایی که برای درمان گلوکوم استفاده می‌شوند) می‌باشند.

  • تغییرات هورمونی: تغییرات هورمونی به علت تغییر در چربی لایه اشکی می‌توانند باعث خشکی چشم شوند. یائسگی، بارداری و قرصهای جلوگیری از بارداری به علت تغییرات هورمونی خشکی چشم را تشدید می‌کنند.

  • بیماریها: بیماریهای مختلف مثل (کم‌کاری تیروئید|بیماریهای تیروئید)) و برخی از بیماریهای سیستم ایمنی  می‌تواند باعث ایجاد خشکی چشم شود.

  • مشکلات تغذیه‌ای:کمبود ویتامین آ می‌تواند به موارد شدید و خطرناک خشکی چشم منجر شود.
  • التهاب لبه پلکها (بلفاریت): این بیماری با تغییر در چربی لایه اشکی باعث بدتر شدن خشکی چشم می‌شود.

  • بسته نشدن پلکها: در صورتی که به علت مشکلات ساختاری پلکها درست بسته نشود مقدار تبخیر اشک زیاد می‌شود و خشکی چشم ایجاد می‌شود (مثلا در بیماری فلج بل). بعلاوه در مواردی که به علت مشکلات عصبی (مثلاً پارکینسون) فرد کمتر در حالت عادی پلک بزند خشکی چشم ایجاد می‌شود.

  • استفاده از لنزهای تماسی: استفاده از لنز تماسی یکی از علل شایع خشکی چشم است. لنزهای تماسی مثل یک اسفنج لایه آبکی اشک را جذب می‌کنند و باعث خشکی چشم می‌شوند. بعلاوه استفاده از لنز تماسی باعث کم شدن حس قرنیه و کاهش پلک زدن می‌شود و در نتیجه تولید و پخش شدن اشک را با مشکل مواجه می‌کند.

علائم و نشانه‌های خشکی چشم

گرچه این بیماری خشکی چشم نامگذاری شده است، اما در اکثر مواقع فرد مبتلا احساس نمی‌کند که چشمش خشک شده، بلکه بیشتر افراد از سوزش و خارش و گاهی اشک‌ریزش چشمها شاکی هشتند. شایعترین علائم خشکی چشم عبارتند از: سوزش و خارش چشمها ، احساس وجود جسم خارجی (شن ریزه) در چشمها ،تاری دید که با پلک زدن برطرف می‌شود، قرمزی چشمها ، درد و اشکال در حرکت پلکها ، حساسیت به نورهای شدید ، اشک‌ریزش بیش از حد و عدم تحمل لنز تماسی .

معمولاً این علائم در هر دو چشم ایجاد می‌شود. شدت علائم در زمانهای مختلف یکسان نیست و اغلب پس از قرار گرفتن در معرض باد و گرد و غبار، کار با کامپیوتر، تماشای تلویزیون یا مطالعه طولانی مدت بدتر می‌شود.

درمان

باید توجه داشت که مشکلات ناشی از خشکی چشم ممکن است بسیار خفیف یا بسیار شدید باشد. در موارد خیلی خفیف ممکن است صرفاً عمل به توصیه‌های کلی باعث بهبود علائم شود. اما در موارد شدیدتر ممکن است به اقدامات مختلف درمانی نیاز باشد.

توصیه‌های کلی

  • در طول روز مایعات کافی بنوشید. این امر به مرطوب نگه داشتن بافتهای بدن و از جمله سطح چشم کمک می‌کند.
  • در مواقعی که کار چشمی طولانی مدت انجام می‌دهید، سعی کنید به صورت ارادی پلک بزنید. به صفحه مانیتور، تلویزیون یا کتاب خیره نشوید. هر 5 تا 10 دقیقه یک بار برای چند ثانیه پلکها را ببندید.

  • از قرار گرفتن در معرض گرد و غبار، یا دود سیگار پرهیز کنید. در محیطهای خشک و در هوای طوفانی حتی الامکان از عینک (آفتابی یا طبی) استفاده کنید.
  • در فصول سرد سال که از وسایل گرمازا در داخل منزل استفاده می‌کنید از دستگاه بخور برای مرطوب نگه داشتن فضای اتاق استفاده کنید.

  • چشمها را نمالید. مالیدن چشمها باعث تحریک بیشتر و بدتر شدن علائم می‌شود.
  • از عواملی که باعث بدتر شدن علائم می‌شود پرهیز کنید.